ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ, ಅಂದರೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ, ಸಮಸ್ತ ಕನ್ನಡಿಗರ ಪಾಲಿಗೆ ಭಾಷೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಏಕತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ದಿನ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನವೆಂಬರ್ 1 ರಂದು ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುವ ಈ ದಿನವು, ಹರಿದು ಹಂಚಿಹೋಗಿದ್ದ ಕನ್ನಡ ಮಾತನಾಡುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಒಂದಾಗಿ, ಅಖಂಡ ಕರ್ನಾಟಕ ಎಂಬ ನಾಡು ಉದಯವಾದ ಸುದಿನವಾಗಿದೆ. ಈ ದಿನವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಭವ್ಯ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡದ ಅಸ್ಮಿತೆಯ ಪುನರ್ಮನನಕ್ಕೆ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕವು ಒಂದಾಗುವ ಮುನ್ನ, ಕನ್ನಡ ಮಾತನಾಡುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದ ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಛಿದ್ರವಾಗಿದ್ದವು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ, ಮುಂಬೈ ಕರ್ನಾಟಕ (ಬಾಂಬೆ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ), ಹೈದರಾಬಾದ್ ಕರ್ನಾಟಕ (ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಿಜಾಮ್ ಆಳ್ವಿಕೆ) ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಭಾಗಗಳು ಸೇರಿದ್ದವು.ಕನ್ನಡ ನಾಡು, ನುಡಿ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೇಲೆ ಅನ್ಯಭಾಷೆಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ, ಆಲೂರು ವೆಂಕಟರಾಯರಂತಹ (ಕನ್ನಡ ಕುಲಪುರೋಹಿತ) ಮಹನೀಯರು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅನೇಕ ಸಾಹಿತಿಗಳು, ಹೋರಾಟಗಾರರು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ಈ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡು ಅಖಂಡ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕನಸು ಕಂಡರು.ತದನಂತರ ಸತತ ಹೋರಾಟ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣಾ ಕಾಯ್ದೆ-1956 ರ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಫಲವಾಗಿ, 1956ರ ನವೆಂಬರ್ 1 ರಂದು, ಎಲ್ಲಾ ಕನ್ನಡ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿ ‘ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ’ವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಕನ್ನಡ ಮಾತನಾಡುವ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಒಂದು ಆಡಳಿತ ಘಟಕವನ್ನು ನೀಡಿತು.
ಆದರೆ, ಕನ್ನಡಿಗರ ಬಹುದಿನಗಳ ಬೇಡಿಕೆಯು ಕೇವಲ ಏಕೀಕರಣವಾಗದೆ, ನಾಡಿಗೆ ‘ಕರ್ನಾಟಕ’ ಎಂಬ ಸೂಕ್ತ ನಾಮಕರಣವೂ ಆಗುವುದಾಗಿತ್ತು. ಅದರಂತೆ, ಅಂದಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ದೇವರಾಜ ಅರಸು ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ, 1973ರ ನವೆಂಬರ್ 1 ರಂದು ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ‘ಕರ್ನಾಟಕ’ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ನವೆಂಬರ್ 1 ರ ಆಚರಣೆಯು ಅಂದಿನಿಂದ ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವವಾಗಿ ಶಾಶ್ವತ ರೂಪ ಪಡೆಯಿತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಆಚರಣೆ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ ರಾಜ್ಯದ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಸಡಗರದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ:
ಪ್ರಸ್ತುತ ದಿನದಂದು ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು, ಶಾಲೆ-ಕಾಲೇಜುಗಳು, ಮತ್ತು ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಸಂಕೇತವಾದ ಹಳದಿ-ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಕನ್ನಡ ಧ್ವಜವನ್ನು ಹಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಕುವೆಂಪು ವಿರಚಿತ “ಜಯ ಭಾರತ ಜನನಿಯ ತನುಜಾತೆ” ನಾಡಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡುವ ಮೂಲಕ ತಾಯಿ ಭುವನೇಶ್ವರಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ನಾಡಿನ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯಗಳು (ಯಕ್ಷಗಾನ, ಡೊಳ್ಳು ಕುಣಿತ, ಕಂಸಾಳೆ), ಮತ್ತು ನಾಟಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ರಾಜಧಾನಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭವ್ಯ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ.ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ,ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಕನ್ನಡ ನಾಡು, ನುಡಿ, ಕಲೆ, ವಿಜ್ಞಾನ, ಕೃಷಿ, ಸಮಾಜ ಸೇವೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣ ಸಾಧನೆಗೈದ ಗಣ್ಯರಿಗೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಿನದ ನೆನಪಾಗದೆ, ಕನ್ನಡಿಗರ ಸಾಮೂಹಿಕ ಹೆಮ್ಮೆ, ಏಕತೆ ಮತ್ತು ಭಾಷಾಭಿಮಾನದ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕನ್ನಡದ ಶ್ರೀಮಂತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ದಾಟಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಭಿಮಾನದಿಂದ ಹೇಳೋಣ ನಾವು ಕನ್ನಡಿಗರು ..ಜೈ ಕರ್ನಾಟಕ ಮಾತೆ
ಲೇಖಕ:ಆಶಿಕ್ ಕೊಡಗು
m
