ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಸ್ಪೀಕರ್ ಯು.ಟಿ.ಖಾದರ್ ಅವರು, ಸಭೆಯ ಮರ್ಯಾದೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತಂದ 18 ಬಿಜೆಪಿ ಶಾಸಕರನ್ನು ಆರು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಿದ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಲು ನಡೆಯುವ ಚರ್ಚೆ, ರಾಜ್ಯದ ಶಾಸನಾಂಗ ಘಟಕದ ಗಾಂಭೀರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಗದ್ದಲ, ಸ್ಪೀಕರ್ ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಏರಿ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹರಿದು ಎಸೆಯುವುದು, ಲೋಕತಂತ್ರದ ಹೃದಯವಾದ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆ. ಇಂತಹ ಅಹಂಕಾರಿ ನಡವಳಿಕೆಗೆ ಕಟುವಾದ ಶಿಕ್ಷೆಯೊಂದೇ ಸೂಕ್ತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ. ಇದನ್ನು “ರಾಜಕೀಯ ಸೌಹಾರ್ದತೆ” ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪ, ಶಿಸ್ತಿನ ಹೆಸರನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುವ ಅಪರಾಧವೇ ಸರಿ.
ಸಭೆಯ ಮರ್ಯಾದೆ: ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ಮೇಲೆ ಇರಬೇಕಾದ ಮೌಲ್ಯ
ವಿಧಾನಸಭೆಯು ವಿವೇಚನೆ, ವಿಮರ್ಶೆ, ಮತ್ತು ವಿಧಾಯಕ ನಿರ್ಣಯಗಳ ಸ್ಥಳ. ಇಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕರ್ತವ್ಯ ಸಭಾ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು. ಮಾರ್ಚ್ 21ರಂದು ನಡೆದ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿಪಕ್ಷದ ಶಾಸಕರು ಕೇವಲ ಗದ್ದಲ ಮಾಡಿದ್ದರಲ್ಲ; ಸ್ಪೀಕರ್ ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಏರಿ, ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸ್ವಾಭಿಮಾನವನ್ನೇ ಪಾದದಿಂದ ಒತ್ತಿದರು. ಇದು ಶಾಸಕರ ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲ, ಸಂಸದೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಘೋರ ಅವಮಾನ. ಇಂತಹ ಕೃತ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಡಿಲ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿದರೆ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಭೆಯು “ರಾಜಕೀಯ ಗುಂಡಿಗಳ ಆಟದ ಮೈದಾನ”ವಾಗಿ ಇಳಿಯುವ ಅಪಾಯವಿದೆ.
ಸ್ಪೀಕರ್ ಅಧಿಕಾರ: ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಅಸ್ತಿಭಾರವನ್ನು ಕಾಪಾಡಲೇಬೇಕು
ಸ್ಪೀಕರ್ ಪದವಿಯು ಸಭೆಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ, ನಿಯಮ ರಕ್ಷಕ, ಮತ್ತು ಸಂವಾದದ ಸಂಚಾಲಕ. ಈ ಪೀಠದ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಹಿಂದೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ, ಘಟಕದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಗೆ ಕುತ್ತು. ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ 179ನೇ ಪ್ರಕರಣ ಸ್ಪೀಕರ್ಗೆ ಸಭೆಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಪೂರ್ಣ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ, ಅಮಾನತು ಆದೇಶವು ಸ್ಪೀಕರ್ನ ಏಕಾಂಗಿ ನಿರ್ಣಯವಲ್ಲ; ಸಭೆಯ ನಿಯಮಾವಳಿ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಕ್ರಮ. ಇದನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸುವುದು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ರಾಜಕೀಯದ ಕೈಗೊಂಬೆಗಳಾಗಿ ಕೆಳಗಿಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಮಾನ.
ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ: ಅಸಾಂವಿಧಾನಿಕತೆಯ ಹೊಳೆ?
ಬಿಜೆಪಿ ಶಾಸಕರು ರಾಜ್ಯಪಾಲರಿಗೆ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಸ್ಪೀಕರ್ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಬೈಪಾಸ್ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವು ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕವಾಗಿ ಸಭೆಯ ಆಂತರಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಲೋಕತಂತ್ರದಲ್ಲಿ, ಸ್ಪೀಕರ್ನ ನಿರ್ಣಯಗಳ ಮೇಲೆ ಪುನರಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಕೇವಲ ಸಭೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೇರಿದೆ. ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಇಲ್ಲಿ “ಮಧ್ಯಸ್ಥ” ಆಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ರಾಜ್ಯದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ.
ರಾಜಕೀಯ ಸೌಕರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಬಲಿ?
ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರತಿಪಕ್ಷದೊಂದಿಗೆ ಸೌಹಾರ್ದತೆ ಕಾಪಾಡಲು ಅಮಾನತುಗಳನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದೆಂದು ಕೆಲವರು ವಾದಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ, ಇದು ರಾಜಕೀಯ ಸೌಕರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತತ್ವಗಳನ್ನು ತ್ಯಾಗಮಾಡುವ ಅಪಾಯಕಾರಿ ನಡತೆ. 18 ಶಾಸಕರ ಅಮಾನತು ರದ್ದಾದರೆ, ಶಿಸ್ತಿನ ಅವನತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅರಾಜಕತೆಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ, ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಸ್ಪೀಕರ್ನ ಅಧಿಕಾರದ ಹಾಳಾದಂತೆಯೇ ಸರಿ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸ್ಪೀಕರ್ ಗಳ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಡದಿಂದ ತೂಗಿಬಿಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ.
ತಿದ್ದುಪಡಿಗಿಂತ, ಶಿಸ್ತಿನ ಪಾಠ ಅಗತ್ಯ
ಈ ಘಟನೆಯ ನೇಪಥ್ಯದಲ್ಲಿ, ಅಮಾನತುಗೊಳ್ಳದ ಶಾಸಕರು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಸಭೆಯ ಮುಂದೆ ಕ್ಷಮೆ ಕೋರಿ, ಶಿಸ್ತನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ ಪರಿಹಾರ. ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸ್ಪೀಕರ್ನ ಕರ್ತವ್ಯ, ಸಭೆಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು. ಅದನ್ನು ಬಲಿಯಾಗಿ ಇಡುವುದು, ಲೋಕತಂತ್ರದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿಯೇ ಆಗುತ್ತದೆ.
ತೀರ್ಮಾನ: ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಗಾಂಭೀರ್ಯಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಿ
ಸಂಸದೀಯ ಶಿಸ್ತು ಹಾಗೂ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಗಾಂಭೀರ್ಯವು ರಾಜಕೀಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳಿಗಿಂತ ಮೇಲಾಗಿರಬೇಕು. ಸ್ಪೀಕರ್ ಖಾದರ್ ಅವರ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ, ಅದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಶಾಸನಾಂಗ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಕಳಂಕದ ಕಲಂಕವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. “ರಾಜಕೀಯ ಸೌಲಭ್ಯ”ಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ತ್ಯಾಗಮಾಡುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ನಾವು ಎದುರಿಸಬೇಕು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ವಿಧಾನಸಭೆಯು ಗದ್ದಲಗೇಡಿಗಳ ಆಡುಗೋಲಾಗಿ, ಪ್ರಜೆಗಳ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
m
