ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮರೆಯಾದರೆ ಸಾಹಿತ್ಯವೂ ಮರೆಯಾಗುತ್ತದೆ…

ಓದುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿದೆ

ಬರಹ:-  ಡಿ.ಎಸ್.ಐ.ಬಿ. ಪಾಣೆಮಂಗಳೂರು

ಸಾಹಿತ್ಯವು ಭಾಷೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲೆಯಾಗಿದೆ. ಮೊದಲು ನಮ್ಮ ನುಡಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ಅದೇ ನುಡಿ ಬರಹದ ರೂಪ ಪಡೆದಾಗ ಅದು ಸಾಹಿತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಮನುಷ್ಯನ ಮನಸ್ಸು, ಭಾವನೆ ಮತ್ತು ಬದುಕಿನ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುವ ಮಾಧ್ಯಮವೇ ಸಾಹಿತ್ಯ. ಹೃದಯದಿಂದ ಸಹಜವಾಗಿ ಮೂಡುವ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಪದಗಳ ರೂಪ ನೀಡಿದಾಗ ಅದು ಉತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಪಂಥ, ಸಿದ್ಧಾಂತ ಅಥವಾ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಸಾಹಿತ್ಯವೇ ಕಾಲದ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲಬಲ್ಲದು.

ಇಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಓದುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿದೆ. ಸಾವಿರಾರು ರೂಪಾಯಿ ವೆಚ್ಚ ಮಾಡಿ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರೂ ಓದುಗರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಲೇಖಕರಿಗೆ ನೋವುಂಟು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಅನೇಕ ಉತ್ತಮ ಕೃತಿಗಳು ಓದುಗರನ್ನು ಕಾಣದೆ ಪುಸ್ತಕದ ಕಪಾಟಿನಲ್ಲೇ ಉಳಿದುಬಿಡುತ್ತಿವೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಉತ್ತಮ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಜನಪ್ರಿಯತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಸಿಗುತ್ತಿರುವುದು ನಿಜವಾದ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಸವಾಲಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ.

ನಮ್ಮ ದೇಶವು ಅಪಾರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಪತ್ತಿನ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ನಮ್ಮ ಇತಿಹಾಸ, ಪರಂಪರೆ, ಕಲೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಹಾಗೂ ಅನೇಕತೆಯಲ್ಲಿ ಏಕತೆಯ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸಾಹಿತ್ಯವೇ ನಮಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೆ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಾನವಿದ್ದ ಕಾರಣ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ನೈತಿಕತೆ, ಸಂಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಸಹಜವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಇಂದಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಕಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದು, ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸಿಗಬೇಕಾದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು ವಿಷಾದನೀಯ.

ಮಾತೃಭಾಷೆಯ ಬಳಕೆ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ಆತಂಕಕಾರಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ. ಅನೇಕ ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಮಾತೃಭಾಷೆಯಲ್ಲೇ ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡಲು ಅಥವಾ ಬರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಭಾಷೆಯ ಬಳಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾದಂತೆ ಅದರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಓದು ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಯೂ ಕುಂಠಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾಷೆ ಉಳಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ; ಸಾಹಿತ್ಯ ಉಳಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಜೀವಂತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾವು ಕೇಳಿದ ಪುರಾಣ ಕಥೆಗಳು, ನೀತಿಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಜ್ಜ-ಅಜ್ಜಿಯರ ಕಥೆಗಳು ಇಂದಿಗೂ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಳಿಯದೆ ಉಳಿದಿವೆ. ಅವು ಕೇವಲ ಕಥೆಗಳಲ್ಲ; ಬದುಕಿನ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಿದ ಜೀವನ ಪಾಠಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಸನ್ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಸುವುದು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನೂ ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುವ ಬರಹಗಾರರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಗೌರವಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲಿದೆ. ಕೇವಲ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಹೊಸ ಬರಹಗಾರರಿಗೆ ತರಬೇತಿ, ಪ್ರಕಟಣೆ, ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಓದುಗರನ್ನು ತಲುಪುವ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು. ಸಮಾಜವೂ ಉತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಓದಿ, ಲೇಖಕರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆಸಬೇಕು.

ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಆಚರಣೆಗಳ ಸಮೂಹವಲ್ಲ; ಅದು ಬದುಕನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುವ ಜೀವನ ವಿಧಾನ. ಸಂಸ್ಕಾರ, ನೈತಿಕತೆ, ಸಹಕಾರ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯ ಸಮನ್ವಯವೇ ನಿಜವಾದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ. ಈ ಮೌಲ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಾಗಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಅದು ಸಮಾಜದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡದ ಹಿರಿಯ ಚಿಂತಕರೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಇದೇ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಮಾತೃಭಾಷೆಗೆ ಗೌರವ ನೀಡಿದರೆ, ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಓದುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಬೆಳೆಸಿದರೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರೆ ನಮ್ಮ ಭಾಷೆಯೂ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ, ಸಾಹಿತ್ಯವೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ನಮ್ಮ ಭಾಷೆಯನ್ನು, ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುವುದೇ ಆಗಿದೆ.