ಬರಹ:- ಡಿ.ಎಸ್.ಐ.ಬಿ ಪಾಣೆಮಂಗಳೂರು
ಒಂದು ಸಮಾಜದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅದರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದಲೂ ಅಥವಾ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿಯಿಂದಲೂ ಅಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಾಯಕ್ಕೊಳಗಾದ ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗೂ ನ್ಯಾಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಅದರ ನಿಜವಾದ ಮೌಲ್ಯ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂದು ನಾವು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದೇವೆ. ಮಾಹಿತಿ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗೂ ತಲುಪುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಮುಂದಿದೆ – ನಾವು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಜಾಗೃತ ಸಮಾಜವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೇ, ಅಥವಾ ಕೆಲ ದಿನಗಳ ಭಾವೋದ್ರೇಕದ ನಂತರ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮರೆತುಬಿಡುವ ಸಮಾಜವಾಗುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೇ?
ಯಾವುದೇ ದುರ್ಘಟನೆ ನಡೆದಾಗ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಪೋಸ್ಟ್ಗಳು, ವಿಡಿಯೋಗಳು ಮತ್ತು ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಹರಿದಾಡುತ್ತವೆ. ಕೆಲ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಎಲ್ಲರೂ ಅದೇ ವಿಷಯವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ನ್ಯಾಯ ಬೇಕು ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ವಿಷಯ ಬಂದಾಗ ಹಳೆಯ ಘಟನೆ ಎಲ್ಲರ ನೆನಪಿನಿಂದ ಮಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಆರಂಭವಾದ ಧ್ವನಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮೌನವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮೌನವೇ ಅನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ, ಹಲ್ಲೆ, ಕೊಲೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ, ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲಿನ ಶೋಷಣೆ, ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ರೈತರ ಸಂಕಷ್ಟ, ಬಡವರ ಕಷ್ಟ, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ, ಪರಿಸರ ನಾಶ – ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬೇರೆಬೇರೆ ಇದ್ದರೂ ಅವೆಲ್ಲವೂ ಸಮಾಜದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೇ. ಇವುಗಳನ್ನು ಒಂದು ಸಮುದಾಯದ ಅಥವಾ ಒಂದು ಕುಟುಂಬದ ಸಮಸ್ಯೆ ಎಂದು ನೋಡಿದರೆ ಪರಿಹಾರ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅವು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ವಿಷಯಗಳಾಗಬೇಕು.
ಇಂದು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಆತಂಕಕಾರಿ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. “ಇದು ನಮ್ಮ ಜಾತಿಯವರ ವಿಷಯವಲ್ಲ”, “ಇದು ನಮ್ಮ ಧರ್ಮದವರ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ”, “ಅದು ಅವರ ಮನೆಯ ವಿಷಯ” ಎಂದು ದೂರ ಸರಿಯುವ ಮನೋಭಾವ. ಆದರೆ ಅನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಜಾತಿ ಇಲ್ಲ, ಧರ್ಮ ಇಲ್ಲ, ಭಾಷೆ ಇಲ್ಲ. ನೋವಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಗಡಿ ಇಲ್ಲ. ಇಂದು ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಮನೆಗೆ ಬಂದ ದುಃಖ, ನಾಳೆ ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲನ್ನೂ ತಟ್ಟಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತುವಾಗ ನಮ್ಮ ಗುರುತು ಮೊದಲು ಮನುಷ್ಯ ಎಂಬುದಾಗಿರಬೇಕು.
ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ಪೊಲೀಸ್, ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಜಾಗೃತ ನಾಗರಿಕರ ಬೆಂಬಲವೂ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ. ಸಮಾಜ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದಾಗ ತಪ್ಪು ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಧೈರ್ಯ ಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸಮಾಜ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯ ಸಿಗುವವರೆಗೆ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಿದಾಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪೋಸ್ಟ್ ಹಾಕುವುದು ಅಥವಾ ಒಂದು ದಿನ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು ಮಾತ್ರ ಸಮಾಜಸೇವೆ ಅಲ್ಲ. ನಿಜವಾದ ಸಮಾಜಸೇವೆ ಎಂದರೆ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಮೂಲ ಕಾರಣವನ್ನು ಅರಿತು ಅದರ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು. ಸಂತ್ರಸ್ತರ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ನಿಲ್ಲುವುದು, ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸುವುದು, ಜನರಲ್ಲಿ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ಮರುಕಳಿಸದಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು.
ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕೇವಲ ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಣವಲ್ಲ, ಉತ್ತಮ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನೂ ಕಲಿಸಬೇಕು. ಶಾಲೆಗಳು ಜ್ಞಾನ ನೀಡಬೇಕು, ಮನೆಗಳು ಸಂಸ್ಕಾರ ಬೆಳೆಸಬೇಕು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಬೋಧಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಸಮಾಜವು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು. ಒಳ್ಳೆಯ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಸಮಾಜ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮಾಜದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ರಸ್ತೆ, ಕಟ್ಟಡ ಅಥವಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವಲ್ಲ. ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಬದುಕುವ ಹಕ್ಕು, ನ್ಯಾಯದ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವ – ಇವೇ ನಿಜವಾದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಗುರುತುಗಳು. ನಾವು ಒಬ್ಬರ ನೋವನ್ನು ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮನಸ್ಸು ಬೆಳೆಸಿದರೆ ಸಮಾಜ ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಲವಾಗುತ್ತದೆ.ಯಾವುದೇ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಜಾತಿ, ಧರ್ಮ, ಭಾಷೆ, ರಾಜಕೀಯ ಅಥವಾ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಕನ್ನಡಕದಿಂದ ನೋಡುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮಾನವೀಯತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡುವ ಕಾಲ ಬಂದಿದೆ. ಒಗ್ಗಟ್ಟು ಎಂದರೆ ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಯೋಚಿಸುವುದಲ್ಲ; ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವುದಾಗಿದೆ.
ಬದಲಾವಣೆ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಆರಂಭವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ನಾವು ಮೌನ ಮುರಿದಾಗ ನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಬಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ನಾವು ಒಗ್ಗಟ್ಟಾಗಿ ನಿಂತಾಗ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಧೈರ್ಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ನಾವು ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿದಾಗ ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಯುತ ಸಮಾಜವನ್ನು ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ನೀಡಬಹುದು. ಬನ್ನಿ, ಒಂದು ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡೋಣ. ಯಾವುದೇ ಅನ್ಯಾಯ ನಡೆದರೂ ಅದನ್ನು ಕೆಲ ದಿನಗಳ ಚರ್ಚೆಯಾಗಿ ಮರೆತುಬಿಡದೆ, ನ್ಯಾಯ ದೊರೆಯುವವರೆಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸೋಣ. ಜಾತಿ, ಧರ್ಮ, ಭಾಷೆ, ಪಕ್ಷ, ಪ್ರದೇಶ ಎಂಬ ಎಲ್ಲ ಭೇದಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಮೊದಲು ಮನುಷ್ಯರಾಗಿ ನಿಲ್ಲೋಣ. ಏಕೆಂದರೆ ನ್ಯಾಯವು ಕೆಲವರ ಹಕ್ಕಲ್ಲ – ಅದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನ ಹಕ್ಕು. ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದಾಗುವ ಸಮಾಜವೇ ನಿಜವಾದ ಶಾಂತಿ, ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಸಮಾಜ.
m
